محمد تقي جعفري

202

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

دِيارِكُمْ » ) * ( 1 ) ( خداوند فقط از دوستى شما با كسانى كه با شما در بارهء دين جنگيدند و از وطنتان بيرون كردند و در بيرون كردن شما به يكديگر كمك كردند نهى مىكند . آنان ستمكاران هستند ) . * ( « أَ لَمْ تَرَ إِلَى الْمَلإِ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ مِنْ بَعْدِ مُوسى إِذْ قالُوا لِنَبِيٍّ . . . » ) * ( 2 ) ( و آنان گفتند : چرا ما در راه خدا نجنگيم در حالى كه ما از وطن خود رانده شده‌ايم . ) * ( « فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ . . . » ) * ( 3 ) ( كسانى كه مهاجرت كردند و از وطن خود بيرون رانده شدند و در راه من تن به رنج دادند و پيكار كردند و كشته شدند ، گناهانشان را محو و نابود مىسازم ) . اين گروه از آيات تعلق طبيعى انسان را به وطن خود بيان نموده و محروميت از بهره مندى از وطن را رياضت سخت معرفى فرموده است . به همين جهت است كه در آيهء اول يكى از مواد پيمان الهى محسوبش مىدارد و مىفرمايد : « موقعى كه از شما پيمان گرفتيم كه همديگر را نكشيد و يكديگر را از وطن خود اخراج نكنيد . » ملاحظه مىشود كه آوارگى از وطن را در اهميت مانند كشته شدن متذكر شده ، اجتناب از آن دو را مشمول پيمان قرار داده است . در آيهء بعدى نيكوكارى و عدالت و انصاف را در بارهء كسانى كه اگر چه خارج از دين اسلام مىباشند ، مادامى كه در راه دين بكشتار برنخاسته‌اند و

--> ( 1 ) الممتحنة آيه 9 ( 2 ) البقرة آيه 246 ( 3 ) آل عمران آيه 195